Aποδοχές και συντάξεις

Από τους: Σάββα Ρομπόλη, Βασίλειο Μπέτση

Το επίπεδο των συντάξεων, κατά βάση, επηρεάζεται από το επίπεδο

των αποδοχών, τα έτη ασφάλισης, τα ποσοστά αναπλήρωσης καθώς και

από τον τρόπο υπολογισμού τους.

 

Στο πλαίσιο αυτό ο υπολογισμός των αποδοχών με βάση τον μέσο όρο του συνόλου του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου και όχι με βάση τα καλύτερα εισοδηματικά έτη ασφάλισης του εργασιακού βίου, καθώς και η εσωτερική κατάτμιση των συντελεστών αναπλήρωσης, συνηγορούν στην διαμόρφωση χαμηλότερου επιπέδου συντελεστών αναπλήρωσης και συντάξεων, παρά το ύψος των αποδοχών και τα αυξημένα έτη ασφάλισης. Από την άποψη αυτή, αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσοστά αναπλήρωσης υπηρετούν δύο βασικούς στόχους: α) την ενίσχυση των ασφαλισμένων οι οποίοι δεν θα έχουν (ανεργία, ευελιξία, εποχιακή απασχόληση, κλπ) μία συνεχή εργασιακή και ασφαλιστική ζωή και β) την μη δημιουργία αντικινήτρων ασφάλισης για τους ασφαλισμένους που θα έχουν συνεχή εργασία και πλήρη κοινωνική ασφάλιση.

 

Η πρόσφατη πρόταση  για το Ασφαλιστικό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΥΕΚΑ) απομακρυσμένη από τις προαναφερόμενες αρχές και στόχους εντάσσει όλα τα έτη ασφάλισης (μέσος όρος αποδοχών του συνόλου του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου) στους ίδιους συντελεστές των ετήσιων ποσοστών αναπλήρωσης που κυμαίνονται από 0,80% για τα πρώτα 15 χρόνια και καταλήγουν  σε ποσοστό 2% ως ποσοστό αναπλήρωσης, όταν ο εργαζόμενος εισέρχεται στο 40ο έτος ασφάλισης. Έτσι, κατ΄αυτόν τον τρόπο η πτωτική τάση των συντάξιμων αποδοχών αποτυπώνεται και στο επίπεδο των συντάξεων (αναλογικό τμήμα) το οποίο στα συγκεκριμένα υποδείγματα της αναλογιστικής μελέτης μειώνεται (Μισθωτοί) από  -33,24% μέχρι και -49,72%. Αντίστοιχα, τα ποσοστά αναπλήρωσης ανάλογα με τα έτη ασφάλισης κυμαίνονται από  12% μέχρι και  48,7% για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους που θα συνταξιοδοτηθούν μετά την ισχύ του νέου σχεδίου νόμου, ενώ στο ισχύον σύστημα κυμαίνονται από  12% μέχρι  63%. Κατά συνέπεια, αποδεικνύεται με τον πιο εύληπτο τρόπο ότι το μικρότερο ποσό των συντάξιμων αποδοχών σε συνδυασμό με τα μικρότερα ποσοστά αναπλήρωσης οδηγούν σε μικρότερα ποσά σύνταξης ιδιαίτερα για συντάξιμες μέσες αποδοχές υψηλότερες των 1.000 ευρώ.

 

Η διαπίστωση αυτή από συστημική άποψη σημαίνει ότι αποτελεί σοβαρή εσωτερική αντίφαση στο συνταξιοδοτικό σύστημα Μπέβεριτζ (εθνική σύνταξη και αναλογική σύνταξη – προσδιορισμένων παροχών (Ευρώπη) ή προσδιορισμένων εισφορών (Ελλάδα)), η αδυναμία αντιμετώπισης της φτώχειας των συνταξιούχων, η μείωση της ανταποδοτικότητας των εισφορών όσο περισσότερο αυξάνονται οι αποδοχές του ασφαλισμένου και η μεγαλύτερη μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης όσο αυξάνονται τα έτη ασφάλισης.

 

Χαρακτηριστική περίπτωση αυτού του προσανατολισμού στην πρόταση του ΥΕΚΑ αποτελεί και η κατηγορία των ελεύθερων επαγγελματιών στην οποία το επίπεδο της σύνταξης με ετήσιο εισόδημα από 25.000 και πάνω μειώνεται μέχρι και 30%. Πιο συγκεκριμένα, στο ισχύον σύστημα το επίπεδο της σύνταξης αντιστοιχεί στο 1,3 των εισφορών (στις 100 μονάδες εισφορών το επίπεδο της σύνταξης είναι 130 μονάδες) του ασφαλισμένου που κατέβαλε στον ασφαλιστικό του βίο για 40 έτη ασφάλισης. Στην πρόταση του ΥΕΚΑ για εισοδήματα μέχρι 15.000 ευρώ τον χρόνο, το επίπεδο της σύνταξης αντιστοιχεί στο 1,2 των εισφορών (εθνική και αναλογική σύνταξη), ενώ για εισοδήματα από 15.000-25.000 ευρώ τον χρόνο αντιστοιχεί στο 1 προς 1 των εισφορών και για εισοδήματα από 25.000 ευρώ τον χρόνο και πάνω αντιστοιχεί στο 0,75 των εισφορών που κατέβαλε ο ασφαλισμένος.

 

Στην κατάσταση αυτή όπου με εύληπτο τρόπο υπονομεύεται η αρχή της αναλογικότητας εισφορών-παροχών, η εναλλακτική πρόταση τήρησης της αναλογικότητας εισφορών-παροχών και αποτροπής της προσφυγής σε εισφοροδιαφυγή και φοροδιαφυγή αναφέρεται στον καθορισμό ανώτατου ορίου ετήσιου εισοδήματος μέχρι 50.000 ευρώ και ποσοστού εισφοράς 15%, δεδομένου ότι το διαμορφούμενο επίπεδο εισφορών της συγκεκριμένης πρότασης αντιστοιχεί στο ανώτερο όριο κύριας σύνταξης (2.304 ευρώ μηνιαίως), ενώ το ανώτατο όριο των 70.000 ευρώ με ποσοστό εισφοράς 20% αντιστοιχεί σε μηνιαία σύνταξη 3.100 ευρώ, όταν το ανώτατο μηνιαίο όριο κύριας σύνταξης έχει καθορισθεί σε 2.304 ευρώ.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Γαλλία στους ελεύθερους επαγγελματίες με ετήσιο εισόδημα μέχρι 38.000 ευρώ το ποσοστό της εισφοράς είναι 8,23% και από 38.000-190.000 ευρώ το ποσοστό της εισφοράς είναι επιπλέον 1,87%, γεγονός που σημαίνει ότι με ετήσιο εισόδημα 70.000 ευρώ η ετήσια εισφορά για την συγκεκριμένη επαγγελματική κατηγορία στην Γαλλία είναι 3.725 ευρώ, ενώ με την πρόταση του ΥΕΚΑ στην Ελλάδα θα είναι 14.000 ευρώ.

 

Με άλλα λόγια, η θεμελιώδης αυτή εσωτερική  αντίφαση είναι προφανές ότι, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, οδηγεί σε φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή, δεδομένου ότι  η αύξηση των αποδοχών και η αύξηση των εισφορών δεν θα έχουν ανάλογο αντίκρισμα στην αύξηση των συντάξεων.

Επιπλέον,  η αύξηση των ετών ασφάλισης είναι αντιστρόφως ανάλογη με την ανταποδοτικότητα ή την αναλογικότητα εισφορών - παροχών σύνταξης, με αποτέλεσμα να υπονομεύονται, τρείς (ισότητα, αλληλεγγύη των γενεών και αναλογικότητα εισφορών-παροχών) από τις τέσσερις βασικές αρχές του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.

 

 

Διαπραγμάτευση και συντάξεις

Συμφωνία 2015: Περιορισμοί και

δυνατότητες

Τεχνολογία, εργασία, ανάπτυξη

Η ανεργία ως καταλύτης

της οικονομικής πολιτικής

ΑΡΘΡΑ

Oικονομική κρίση και

κοινωνικό κράτος

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2013

Η μετανάστευση από και

προς την Ελλάδα

Απολογισμοί και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2010

Κοινωνική ασφάλιση

Η διαρκής κρίση και προοπτικές

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ,

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Η κοινωνική πολιτική μετά

την κρίση του κράτους πρόνοιας

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2005

Αναλογιστική μελέτη ΙΚΑ - ΕΤΑΜ

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΙΑΣ,

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΓΙΟΣ,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ

ΙΝΕ (ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), 2007

Εργασία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 2001

Υγεία και οικονομία

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

εκδόσεις ΚΑΜΠΥΛΗ, 1999

ΒΙΒΛΙΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡA AΡΘΡΑ

Επικοινωνία

E-MAIL: savvas.robolis@gmail.com

FIND US:

PHOTOGRAPHY: GEORGE TSAFOS

DESIGNED BY:

Copyright © 2016

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ

graphics